Strategie het raam uit
12 oktober 2020

Strategie in een VUCA-wereld

René de Boer

René de Boer
Strategisch adviseur en partner

Strategie het raam uit

It’s time for TEA

Ooit leerden we: zonder een gedegen uitgewerkte strategie geen effectieve communicatie. Wel, die les is achterhaald. In deze snel veranderende, chaotische tijd moet communicatie zich dynamisch kunnen ontwikkelen, en dat vooral in interactie met doelgroepen. Dat vraagt dat je voortdurend aansluit. Ik noem dat (in goed Nederlands): talk, engage and anticipate, TEA dus.

In de afgelopen jaren werd steeds duidelijker dat de (externe én interne) omgeving van een organisatie voortdurend sneller verandert, steeds complexer wordt, veel onzekerheden kent en zich kenmerkt door vaagheid en dubbelzinnigheid. Deze omgeving – ook wel aangeduid als de VUCA-wereld (volatile, uncertain, complex en ambigue) – is met COVID in het afgelopen halfjaar versneld ongrijpbaarder geworden. De huidige omstandigheden vragen dat communicatieprofessionals vooral in gesprek zijn met hun doelgroepen, informatie ophalen en intern delen, en anticiperen op stemmingen en ontwikkelingen.

In plaats van plannen uit te werken, richt je je beter op wat er nu om je heen gebeurt en hoe daarop in te spelen. Dat laatste kan natuurlijk niet zonder een visie en missie (jawel: lange termijn!). Het is natuurlijk van belang dat er een stip op de horizon is gezet, en dat die breed wordt gedeeld in de organisatie. Vaak kan dit een schets zijn van een gewenst toekomstbeeld, inspirerend gevat in een slogan en mooi geschreven copy. Het is overigens in veel gevallen niet zinvol om harde cijfers in doelstellingen op te nemen, bijvoorbeeld via de aloude volgorde kennis, houding en gedrag (al was het maar omdat er nauwelijks verband tussen deze drie elementen bestaat).

“Eigenlijk zou je al genoeg moeten hebben aan een stip op de horizon. En praten, veel praten.”

Talk
Voor de ervaren communicatieprofessional zou de stip op de horizon genoeg kunnen zijn om te sturen op de communicatie. En continu bij te sturen. Dit begint bij praten, om vervolgens te luisteren naar de feedback. Met andere woorden: initieer de interactie en ga de dialoog aan met relevante doelgroepen. Wat beweegt hen? Wat vinden ze belangrijk? Hoe willen ze worden aangesproken? Met andere woorden: haal informatie op over wat er speelt bij doelgroepen. Het gaat hier om de context te begrijpen waarin je communicatie landt. En om te ontdekken op welke punten doelgroepen kunnen worden ‘getriggerd’. Binnen JUNG noemen we dat de ‘urgentie’.

Engage
Vervolgens bouw je aan engagement, dit door boodschappen terug te geven waarin doelgroepen zichzelf herkennen en bij kunnen aanhaken. De communicatie wordt daarmee ‘relevant’ zodat er een relatie kan worden ontwikkeld. Cruciaal is dat vanuit communicatie aansprekende zaken worden geadresseerd en verduidelijkt. Er moet vooral helderheid worden verschaft en complexe zaken moeten simpel worden vertaald.

Anticipate
Engagement gaat naadloos over in de fase van anticiperen. Flexibiliteit (hipper: agile) is daarbij key; met de inzet van boodschappen – sterker, steviger, of juist kalmer en geruststellend. ‘Fingerspitzengefühl’ is een oude term die ik hiervoor van stal haal. Behalve voor de inhoud geldt die ook voor de inzet van middelen. Kennis van je doelgroepen betekent ook dat je weet met welk medium of kanaal die te bereiken zijn.

Wat is er nog strategisch?
Strategie anno 2020 is niets meer dan het kader dat je jezelf gunt om koers te kunnen houden op de stip aan de horizon. Daarbinnen neem je vooral de ruimte om flexibel (en liefst daadkrachtig) te formuleren en te (re)ageren.

Wat vind je van deze blog?

Geef je reactie! Je mailadres wordt niet gepubliceerd. Dit gebruiken we alleen om later nog eens contact met je op te nemen.